خلاصه مرور دوره ای برنامه لیسانس حقوق

وزارت تحصیلات عالی امارت اسلامی افغانستان

پوهنتون کاتب – معاونت علمی تدریسی

پوهنحی حقوق

گزارش بازنگری دوره‌ای برنامه‌های علمی (لیسانس حقوق)

سال تهیه گزارش: ۱۴۰۲ | تاریخ بازنگری قبلی: ۱۳۹۷

مقدمه و رویکرد استراتژیک جدید

برنامه لیسانس حقوق در سال ۱۳۹۷ مرور دوره‌ای داشته است. در آن دوره، پلان استراتژیک پوهنحی و دیپارتمنت بر محور تبدیل شدن به معتبرترین مرکز پژوهش‌محور (دانشگاه نسل دوم) استوار بود. با ختم آن پلان در سال ۱۴۰۰، از ابتدای سال ۱۴۰۱ پلان استراتژیک جدیدی تصویب گردید. در پلان جدید، چشم‌انداز کارآفرینی و تبدیل شدن به دانشگاه نسل سوم مد نظر قرار گرفته است. تغییر چشم‌انداز و مأموریت ایجاب می‌کند که برنامه‌های علمی و مهارتی در راستای اهداف اشتغال‌زایی و کاربردی‌سازی دانش حقوق هماهنگ شوند. تفاوت عمده دیگر این دوره، ادغام دیپارتمنت‌ها پس از نصاب ملی و تمرکز فعالیت‌ها تحت یک دیپارتمنت واحد به نام حقوق است. در حال حاضر ریاست پوهنحی را استاد ابراهیم رضایی و آمریت دیپارتمنت را دکتر جمعه‌علی حقانی به عهده دارند.

اعضای کمیته (پنل) بازنگری دوره‌ای سال ۱۴۰۲

تحلیل وضعیت محصلان و تاثیر تحولات سیاسی اسد ۱۴۰۰

تحولات سیاسی اسد سال ۱۴۰۰ تاثیرات عمیق و مستقیمی بر پوهنحی حقوق در سراسر کشور برجای گذاشته است. همان‌گونه که در آمارهای ثبت‌شده مشهود است، پس از این تحولات، تعداد جدیدالشمولان در رشته حقوق به صفر رسیده است. دلایل اصلی این وضعیت عبارتند از: تغییر رویکرد و تعامل حکومت با نظام عدلی و قضایی سنتی، کاهش اشتغال مستقیم در بخش‌های حقوقی دولتی، و افزایش شدید فقر در جامعه که توان مالی ادامه تحصیل را سلب نموده است. این عوامل باعث شده تا رقم تأجیل و ترک تحصیل (غیبت) بسیار بالا برود. بقا و دوام پوهنحی حقوق در گرو تغییرات اساسی در برنامه‌های علمی و توسعه رشته به سمت حوزه‌های خوداشتغالی و بین‌المللی است.

جدول جدیدالشمولان و وضعیت افت تحصیلی (چهار سال اخیر)

تحلیل پرسشنامه‌ها و بازخوردهای ذینفعان

1. نظریات محصلان برحال

پرسشنامه‌ای حاوی ۳۱ سوال در بخش کریکولم و خدمات توزیع شد. در بخش کریکولم، ۵۰ فیصد محصلان گزینه خیلی زیاد، ۲۷.۱۴ فیصد گزینه زیاد، ۱۲.۹۵ فیصد گزینه متوسط و ۹.۹۱ فیصد گزینه کم را انتخاب کرده‌اند که نشان‌دهنده رضایت عمومی مطلوب است. با این حال، در سوالات مربوط به ارائه به موقع کورس پالیسی و ارزیابی دوامدار کیفیت تدریس، حدود ۳۰ فیصد نارضایتی وجود دارد. همچنین ۳۰ فیصد محصلان تئوریک بودن مضامین و کمبود کارهای عملی را چالش اصلی آموزشی خود دانسته‌اند.

2. نظریات فارغ‌التحصیلان

بر اساس پاسخ‌های فارغان، ۴۵.۸۸ فیصد گزینه خیلی زیاد و ۳۰.۵۴ فیصد گزینه زیاد را در رضایت از کیفیت کل دوره انتخاب نموده‌اند. بزرگ‌ترین چالش فارغان اشتغال است؛ به‌طوری که ۳۰ فیصد آنان کماکان بیکار هستند. ۵۰ فیصد علت اصلی بیکاری خود را نداشتن «تجربه کاری چندساله» مورد نیاز بازار کار اعلام کرده‌اند. فارغان خواهان افزایش برنامه‌های عملی کلینیک حقوقی جهت تقویت مهارت‌های وظیفوی هستند.

3. نظریات استادان

اساتید در بخش اداری و کریکولم بالای ۹۶ فیصد رضایت دارند. با این حال، ۷۰ فیصد اساتید محدودیت بودجه تحقیقاتی دانشگاه را اصلی‌ترین مانع برای نگارش و چاپ مقالات علمی-تحقیقی معیاری دانسته‌اند. همچنین ۳۰ فیصد به کمبود کتاب‌های تخصصی و مجهز نبودن کتابخانه فیزیکی اشاره کرده‌اند.

4. نظریات کارفرمایان

کارفرمایان به صورت کلی از صداقت و اخلاق مسلکی فارغ‌التحصیلان کاتب رضایت دارند (حدود ۷۴ فیصد رضایت بالا). اما ۲۰ فیصد کارفرمایان از ضعف مهارت‌های عملی و کاربردی فارغان شکایت داشته و همچنین سطح آشنایی با زبان انگلیسی تخصصی را پایین ارزیابی کرده‌اند. تقاضای جدی کارفرمایان، گنجاندن کارهای عملی، محاکم تمثیلی و مهارت‌های ارتباطی در نصاب تحصیلی است.

آمار استخدام و اشتغال فارغ‌التحصیلان چهار سال اخیر

پلان اصلاحی و عملیاتی دیپارتمنت حقوق برای سال ۱۴۰۳

خلاصه گزارش مرور دوره‌ای لیسانس حقوق

Sharing